تغییرِ مسیر

دوستان من در حالِ نقلِ مکان به یک تارنمایِ دیگه هستم، در وب گاهِ وُردپرس. البته تا زمانی که این نقلِ مکانِ مجازی به طورِ کامل انجام نشده همه یِ نوشته ها و نظرات در این تارنما، به طورِ خودکار در اون آدرس هم نمایش داده می شه.

شما می تونید برایِ دیدنِ آدرسِ جدیدِ من این جا رو کلیک کنید. یقینن نظرات و پیش نهادهایِ شما عزبزان راه گشا خواهد بود.

پگاه تنیده ی ماه پوش ِ قابی رنگ ِ من

 بلاخره پیمان عزیز هم تصمیم گرفت و شعرها و نوشته های خودش را در فضای مجازی به علاقه مندان شعر عرضه کرد. من از دیرباز با پیمان و شعرهایش آشنایم و اگر بخواهم چیزی بگویم به حساب دوستی گذاشته می شود پس پیش نهاد می کنم که خودتان بخوانید و نظر بدهید.

پگاه، تنیده ی ماه پوش ِ قابی رنگ ِ من نام ِ وبلاگ ِ پیمان است  با قالبی زیبا و تقسیم شده به شعر، طرح، طنز و کاریکلماتور که البته فعلن چند شعر بیشتر ارائه داده نشده است.

www.peymanfazeli.wordpress.com

نامه ی یک مرده به معشوقه اش

 به تو فکر می کنم
 و اتفاق ِ عجیبی نمی افتد
 تنها عرق بر پیشانی ام می نشیند
 و قلب ام تند تند می زند
 و نسیمی که نمی دانم از کجا آمده
 پرده ی اتاق را به رقص وا میدارد
 و انگشتان ام سرگردان
 به دنبال کاغذی می گردد
 ونام ِ تو شعر می شود
 و من فراموش می کنم که مرده ام.

رویا

می خواستم تمام ِ ترانه های جهان را نقاشی کنم
 می خواستم خودم باشم
                         دست های ام -که وارونه یِ خواب هایِ من اند-
 این جهان ِ چندش آور اما
 مگر می گذارد گلدان های مان را آب بدهیم؟
 چند ثانیه مانده به اعدام ِ رویاهایِ چموش
-هنوز که خنده های ام
                   در پلک هایِ تو شکوفه می داد-
 می خواستم دست گیره را بچرخانم
 و کوچه آغاز شود
 این جهان ِ چندش آور اما،
 مگر می گذارد رویاهای مان را نقاشی کنیم؟

 باد پلک هایِ تو را با خود بُرد
 و کوچه آغاز نشد.

هر داغي سرد می شود ...

 امروز می خوام به جایِ گذاشتنِ شعر، یه وبلاگ رو به دوستان معرفی کنم که واسه خودم خیلی جالبه و توصیه می کنم شما هم یه
 سری بهش بزنید. وبلاگ دوست جوانیه که دغدغه هاش قابل احترامن وانتخاب هاش زیبا.
                 
برایِ دیدنِ تارنمایِ این دوستِ جوان این جا رو کلیک کنید.

اسپارتاکوس

اسپارتاکوس

هیچ اناالحقي را کوس نزده بود

 حلاجی را می​دانست اما،

 از برده​گانِ سپاه​اش آموخته بود

 وقتی با لب​هایِ من می​خندید

 وقتی با دست​هایِ من شمشیر می​زد

 وهیچ نمی​دانست

                      منصور بالایِ دار

                                            -یعنی که خدا مرده​ است -

یا شاید می​توانست

 قطعه زمیني داشته باشد

 پنبه بکارد

 قهوه برداشت کند

: - مالکین که رویِ زمین​شان کار نمی​کنند اما !

 اسب سوار می​شوند مالکین

 تازیانه می​زنند

 و کسي می​آید

 اسپارتاکوس می​شود

 و با لب​هایِ من -که بیات- نه !

 با چشم​هایِ من اشک می​ریزد.

آزادی

 حواشی ِ دوزخ
 درست حوالی ِ همین ساعت ِ به خواب رفته بود
 که می خواستند لبخندهایمان را زنده به گور کنند
 تا صورتک های مات
 دست به کار ِ قتل ِ آیینه شوند.
 بی آنکه بدانند
 سبز ِ زیتونی
 همیشه از کوچه های سرخ می گذرد
 و راز ِ جاودانه چنین بود :
" انسان سخت زیباست
 وقتی به تو فکر می کند"
 زیر ِ همیشه های سربی حتا
 لای صفحه های پوسیده ی تاریخ
 که شمشیر در چشم ِ مخاطب می کند
 تا گلو
 دیگر نام ِ تو را نرقصد
 و باران به شکل ِ عجیبی نمی بارید
 در لحظه های ابر و عربده های آسمان
 وقتی که
        سخت تر
              زیبا می شد انسان
 در کوچه های صبح
                   در کوچه های سرخ.

باد

 و من
 که با انگشتان ِ برهنه ام
 می آفرینم ات
 روی همین ماسه های رانده شده از رود
 و تو
 که پنهان می کنی خنده ات را
 زیر همین ماسه های رانده شده از رود
 و باد
 که می آید و
 با خود می برد
 تصویر ِ تو را
 انگشت های برهنه ی مرا.

کوچ

 خیال کوچ ندارد
               این پرنده ی زمستانی
 می داند
         آخرین برف که جاری شود
                                     می میرد
 اما
   خیال کوچ ندارد
              این پرنده
 که به آفتاب چشم هایت
                خو کرده است.

بازی

 چیزی در من فرو میریزد
                          خرد می شود
 و بلند می شود
              دستی
                 می چینداش
 که باز فرو بریزد
                  خرد شود
 که باز بلند شود
                دستی
                  بچینداش
 که باز فرو بریزد
                  خرد شود
 که باز ......
 بازی که می کنی مراقب باش
 این قلب تحلیل رفته است.

زخم

 گفتم​ات بگو

 پیش از آن​که لایِ این واژه​ها فرسوده شوم

 گفتم​ات

              دارند می​رسند

                                      فوجي از پرنده​گانِ سیاه

                                                                             بگو.

 *

 کسي آمد

 حنجره​ام را به کوچه ریخت

 و صدای​ام در ازدحام پاها گم شد

 تو محو شدی

 با چشم​هایي

                     که پُر از دریا

 و من

 که از صدا تهی

 با زخمي

                که هر بار از جایي سَر باز می​کند.

تبعید

ایستاده می​میرم​ات

مثلِ گوزني

              که شاخ بر ستونِ صخره​ای زده باشد

در آخرین ساعاتِ بودن.

ایستاده می​خوانم​ات

مثلِ مردمي که ایستاده​اند

و نامِ دیگرِ تو را فریاد می​زنند.

ایستاده می​خواهم​ات

گاه اگر ایستاده​گی کنی

و نخواهی​ام.

تبعیدت که می​کنم،

     در من انقلابي شکل می​بندد.

مستعمره

 برای بانو


 این پیراهن تن ِ مرا اشغال کرده است
 به جنگ پیراهنم بیا
 به فتح پیکرم بیندیش
 وآن وقت من مستعمره ی تو می شوم
 و پیراهنت پرچم جغرافیای من می شود
 و تو بر جغرافیای من حکمرانی خواهی کرد.
 *
سیاه جامگان ِ درونم
به خون خواهی ِ کسی بلند نمی شوند
                        فاتح اگر تو باشی.

نمی دانستم اما آمدم

   انسان زاده شدن تجسد ِ وظیفه بود.
  داشتم توی این دنیای مجازی پرسه می زدم که یکی از دوستهام واسم مسیجی رو ارسال کرد با مضمون ِ تولد تولد تولدت مبارک یه نگاهی به ساعت انداختم دیدم که 13 دقیقه از 28 آذر میگذره من سیزده دقیقه است که به دنیا اومدمه ولی جدن
 چه دنیای چندش آوری واسمون درست کردن!!!  

 چه خاطره ی گنگی ست
                            لبخند!
 و این جهان ِ چندش آور
                        مگر می گذارد گلدان هایمان را آب بدهیم!
 آری انسان فاجعه است
                  وقتی دست
                      دستگیر - نه -
  که گیر ِ دست می شود
 تا دستگیره را بچرخانی
 و کوچه آغاز شود.
اما به هر حال دیگه کاریش نمی شه کرد من اومدم بدون ِ انتخاب ِ خودم . همون طوری که مادرم و مادر ِ مادرم ومادر ِ مادرِ مادرم  اومدن بدونه انتخاب ِ خودشون .آقایون ِ عزیز منو ببخشید که از اصطلاح ِ معروف ِ همون طور که پدرم و پدر ِ پدرم ..............استفاده نکردم هر چند که با استفاده از مادر به جای پدر ممکن است از این طرفِ بوم افتادن باشد و جنس ِ نر رو باعث و بانی ِ بدبختی ِ زن معرفی کند و در مقابل جهانی زنانه با زبانی زنانه ادبیاتی زنانه و حتا لزی که می خواهد سکسی تمامن از جنس زن رو نه به خاطر تمایلات ِ جنسی ِ خود ( چون به هر حال برخی ممکن است به جنس ِ موافق تمایل داشته باشند بدون ِ هیچ پیش انگاشته ی سیاسی که خواهان ِ جهانی زنانه باشد و من فقط می توانم به حقوق ِ آنها به عنوان ِ انسان احترام بگذارم ) رو تنها راه ِ چاره بداند. و فکر کند که این اشخاص و جنسیت ها هستن که شرایط زیست ِ مارا تعریف می کنن نه زیرساخت های اقتصادی و روابط اجتماعی ِ بر آمده از آنها!
سخت نگیرین وقتی آدم بدون ِ انگیزه ی قبلی دست به نوشتن می زنه ناچارن به جاهایی سرک می کشه که به ظاهر هیچ ربطی به بحثش ندارن ولی هیچ چیزی نیست که بی ربط با چیزهای دیگه باشه.من قرار بود بگم که در چنین روزی به دنیا اومدم اما دیدم که این مسئله هیچ ربطی به مخاطب شعر نداره پس مقوله ای کلی تر رو باید مطرح کنم که به نوعی در ردِ هیچ ربطی به دیگران نداره باشه چون قبش گفته بودم که هیچ چیزی نیست که بی ربط بادیگر چیزها باشه . پس بحث از به دنیا اومدن رو به بحثِ زیستن بکشونیم مسئله ای که باز حالتی دوگانه داره.اول این که ما در دنیایی چشم باز می کنیم که قبل از ما اجدادمون برامون بنا کردن ولی همون طوری که ما اطلاعاتی رو که از جهان پیرامونمون می گیریم که شخصیتمونو شکل می ده به عنوان ِ جزئی از اجتماع می تونیم در ساختن این جهان نقش داشته باشیم یعنی یک رویکرد دوطرفه برای انسان ِ اجتماعی .نه انسانی که مثل رابینسون کروزوه در جزیره ای دور افتاده به تنهایی و بدون ِ دخالت دیگران رشد می کنه . مدل انسانی که لیبرالیسم برای بشر تصویر می کنه.پس اگه بپذیریم که انسان ها در پروسه ی رشد ، آگاهی شونو به دست میارن برای تغییر ِ جهانی بهتر یعنی همون جمله ی معروف مارکس : هسیتی نوعی بشر است که آگاهی ِ او را شکل می دهد نه این که آگاهی ِ او هستی اش را شکل بدهد. پس حالا که من در دنیایی چشم باز کردم که با دنیای ایده آلم بسیار متفاوته ودراین که به این جهان بیام یا نه به عنوان ِ انسان هیچ نقشی رو ندارم اما این توان رو البته به عنوان ِ موجود ِ نوعی دارم به تغییر جهانی بهتر و انسانی تر بیندیشم .در این صورته که من می تونوم به کسی که سالروزِ تولدش فرا می رسه بگم تولدت مبارک.چون با تولد هر انسان شرایط ِ جهانی انسانی تر امکان پذیر تر میشه .
به درستی انسان زاده شدن دشواری ِ وظیفه است .راستی اون شعر هم از کارای قدیمی ِ خودمه که بعدها ممکنه جدا بذارمش رو وبلاگ

 
                    

                

طراحی

 نزدیک تر بیا
 می خواهم طعم لب هایت را نقاشی کنم
 می خواهم کنار خودم بنشانم ات
 و به گل های پیراهنت  آب بدهم
 محبوب  ِ  من لای این خواب های ولگرد پرسه نزن
 چشم که باز کنم
             تو گم می شوی
 من می مانم و
               بوسه ای که بر لب هایم جا گذاشته ای
 آن وقت چه کنم
            با گل هایی که بر پیراهنت خشک می شوند
 و بومی
      که هنوز رنگ ِ طعم ِ لب هایت را پیدا نکرده است ؟

نوشتن

نوشتن غلبه بر مرگ است. مرگ در حیات ِ نمادین ، در آن ِ جان کندن ِ اندیشه، هنگامی که با خیابان گره نمی خورد . خیابان فقط گذرگاه نیست .گذار نیز هست خیابان .گذار ِ از خود ِ تنها و پیوند ِ با گام هایست که می آیند ، گام هایی که می روند. گه مرددند و گاهی مصمم . ولی به هر حال می آیند ، ولی به هر حال می روند. قدم چیرگی ِ بر اسیتایی است ، آغاز ِ شکستن ِ خطوط است قدم . نوشتن زاده شدن ِ در متن است . متن برون دادن ِ خویش است از بن بست ِ درون . چفت ِ کوچه است متن ، تا خیابان را به درون آوری . تاشاهراهی شوی که گذار ِ از تو به خاور ِ صبح رسد ، به مدیترانه ی لبخند.

بهانه

بر گرد
چمدان ات را زمین بگذار
لباس خانه بپوش
هنوز برای خندیدن
                  بهانه هست .

چه ساده!!!

تو می روی
و چشم هایت را
                در اتوبوس جا می گذاری
مثل من
که در ایستگاهِ بعد
                پیاده می شوم
و قلبم را....

........

چه فرق می کند ؟
                ماشه
                   یا مرکب !
                            وقتی در انتها
                                         اشکی
                                               فر
                                                   و
                                                      چ
                                                          کد .

حرف ها در سینه دارم....

گاهی اوقات حس می کنم که کم آورده ام گاهی که این روزها به اغلب تمایل دارداحساس کرختی می کنم خسته می شوم کم می آورم.البته این مسئله نه فقط در مورد من و نه فقط در مورد شعر اتفاق می افتد، بلکه در مورد همه ی مردم و پیرامون تمامی ِ مسائل صورت می گیرد چه مسئل اجتماعی ، چه فرهنگی ، چه سیاسی ، چه حتا اقتصادی ، و در این خصوص شعر. و این حس بدی است ، کم که می آوری تنهایی تمام وجودت را فرا می گیرد . و این تنهایی اگر اجتماعی شود دشواری های زیادی را به دنبال دارد  .کم آوردن اجتماعی ، مثلن در مورد برخی وقایع ، بارها به خود گفته ایم که همین بود؟ تمام؟اصلن که چه؟بی خیال بابا کار ما نیست!
گاهی با تمام وجود به شاملو حق می دهم در جایی که اصلن حق ندارد ، وقتی می گوید این رمه اجر ِ آن نمی داشت /که تو را ناشناخته بمیرم.درست همین جا شاملو هم کم آورده بود و بریده از تمامی ِ شکست ها و سرکوب جنبش های اجتماعی ِ دوران پهلوی می رفت تا به درون خودش کوچ کند. و به تنها پناه گاهش که به راستی ناجی ِ بزرگ اوبود پناه ببرد . به آیدا. اما واقعن این جماعت تا بدین حد پست بود که تنها به رمه ای تشبیه شود ؟ نه ! مطمئنن نه. و شاملو هم این را نیک می دانست . چرا که با گذشت اندک سالی باز :
مردی چنگ در آسمان افکند،
هنگامی که خونش فریاد و
دهانش بسته بود.
خنجی خونین
بر چهره ی ناباور ِ آبی !-
عاشقان چنینند.
پس چه اتفاقی افتاده که شاملو ابتدا چنان از این مردم بریده می شود و باز به دامان همان مردم باز می گردد؟ یکی این که باید پذیرفت که هنرمند بیش از هر چیز با احساسات خود به تماشا می نشیند ، و نه با منطق ریاضی .
و درست همین است که ختم به هنر می شود نه به تئوری. و دیگر این که شاملو هم بریده بود ، بایستی می برید. چرا که با توجه به شرایط موجود و تحلیل های نه طبقاتی بلکه خلقی ِ آن دوره که فعالین سیاسی ای که شاملو هم در دوره ای کوتاه با آنان در ارتباط بود ، نمی توانست به نتیجه ی بهتری ختم شود.
تنهایی ِ اجتماعی که به کم آوردن اجتماعی ختم می شود، درست به همین علت است که ما تنها پدیده را می بینیم . و پدیده را به تنهایی دیدن به نتیجه ی درست ختم نمی شود بلکه باید فرآیند ِ پدیده را هم دید. لابد تا اینجای متن از خود می پرسید : منظور از این مطالب چیست؟ وباز ناچارم که به همان نقطه ی آغازین برگردم: کم آورده ام در مورد مدیریت وبلاگ حرف می زنم واقعن کار ساده ای نیست سواد لازم دارد ، اندوخته لازم دارد . و بیش از هرچیز در مورد وبلاگ های شعر انگیزه برای سرایش . فضایی که تو را وادار به خلق کند و مهم تر از همه آیدایی که همراهی ات کند . دستت را بگیرد دلداری ات بدهد و باور کنی کسی هست که به رنگ پیراهن اش راهت بدهد. البته در این مورد باید اعتراف کنم کسی هست که تمام لحظه ها را مدیون او هستم . با نبودنش حتا هست و این زیباست. و شاید تنها دلیل تا اینجا آمدن من است. پس همین جا دستش را می بوسم. و اما به خاطر فرار از فضای حاکم بر من ، فکر کردم که تغییری در وبلاگ به وجود بیاورم تا از این یک نواختی آزاد شود . و به همین خاطر به نظرم رسید که هر از گاهی کتابی را معرفی کنم که در مورد هنر و مخصوصن شعر مطالبی را ارائه می دهد. وقتی از هنر حرف می زنیم سریعن مقولاتی مثل هنر برای هنر و هنر متعهد به ذهنمان خطور می کند. به راستی هنر چیست و در این چهانی که روز به روز می رود تا به دهکده ای تبدیل شود که قرار است به ما در آن خوش بگذرد و برویم کیفش را ببریم ، هنر چه جایگاهی دارد؟ آیا هنر لطفی است که شامل حال عده ای خاص شده و به آنها الهام می شود ؟ و یا نه ، هنر چیزیست تاریخ مند که در فرایند تکامل بشری شکل گرفته و بشر می خواسته به کمک آن گوشه ای از امیال ، خواسته ها و آلامش را بیان کند؟چیزی مثل زبان که در امتداد ِ ارتباطات بشری شکل گرفت! آیا هنر صرفن کاری است فرمیک که در ذهن پریشان ی خالقی به دوراز وقایع و شرایط پیرامون اش صورت می گیرد؟ ویا باید به نوعی در ارتباط با زیست اجتماعی ، زیست سیاسی ، و زیست محیطی ِ بشر باشد؟ بله حتا پرامون محیط زیستی که هر روز به سمت نابودی می رود ، تنها به دلیل ِ تمایل هرچه بیشتر اقلیتی سرمایه دار نسبت به ، به چنگ آرودن حداکثر سود.!!!
البته وقتی که می گوییم هنر برای هنر باید نیم نگاهی هم به گذشته و به خاستگاه این شعار بیندازیم.این مسئله زمانی مطرح شد که ادبیات برای نخستین بار به یک حوزه ی تجاری گسترده تبدیل شده بود . بسیاری از محصولات ِ فرهنگی یی که آرم ضد تجاری ِ "هنر برای هنر " بر آنها زده شده بود نشانی از بازاری بودن با خود داشتند ، وقتی می کوشیدند مهیج و پر احساس باشندیا وقتی اثر را از معنا انباشته به گونه ای چشمگیر غنای سازمایه ای ِ خود را به نمایش می گذاشتند و احساسات را بر می انگیختند.و به قول آدورنو زمانی که از زوال استقلال هنر ، و از صنعت فرهنگ سازی ، سخن می گفت ، زمانی که هم هنر و هم سرمایه داری ، هر یک به نحوی فربه تر می شدند : هنر از چارچوب فعالیت های شخصی هنرمندان فراتر رفته و ، ملازم با زیبایی شناسانه شدن ِ شرایط اقتصادی ، می رفت همه جایی تر شود ( و از این رو ، بنا به تفسیری ، هیچ جا نباشد - مرگ هنر)
پس سوال اینجاست ، در این دهکده ی زیبا ، در این پردیس ِ زمینی که همه در خوشی و آسایش به سر می برند به جز معدودی افرقایی و آسیایی واسترالیایی واسکیمو و زرد پوست و سیاه پوست و هر پوستی که نمی تواند پالتو پوست بپوشد ، رسالت هنر چیست ؟ البته مارکس  که جهانی را سر کار گذاشت و بی خود این نظام فخیمه ی سرمایه داری را باعث بدبختی ِ بشریت می دانست (البته اگر بدبختی یی باشد!!!!!!!!!!) در مورد هنر می گوید که هنر نباید مثل فنر مبل بیرون زده باشد یعنی هنر باید در وهله ی اول چارچوب هنری اش را حفظ کند .
و البته باز همین جناب مارکس هنگام نوشتن متون ِ تئوریک و خشک اقتصادی به شیوه ای بسیار هنرمندانه قلمش را می چرخاند و به زیبایی ِ هرچه تمام تر ادعا می کند که کالاهای بت واره شده می توانند از وضعیت خود سخن بگویند و حرفی که می گویند این چنین است:" ارزش ِ کاربری ِ ما ممکن است توجه انسان ها را جلب کند ، اما این به خود ِ  ما چونان ابژه تعلق ندارد. آنچه به ما چونان ابژه تعلق دارد ارزش ما است. تبادل ما به عنوان ِ کالا آن را ثابت می کند. ما با یکدیگر صرفن به عنوان ِ ارزش های مبادله ای در ارتباط هستیم." دیالوگ بین کالاها ، شخصیت دادن به اشیاء ، عجب آدمی بود این مارکس!
 و اما :
کتاب " هنر معاصر پس از جنگ سرد" نوشته ی جولیان استالابراس و ترجمه ی بهرنگ پور حسینی که نشر چشمه زحمت انتشارش را کشیده است کتابی است با حدود 187 صفحه که شامل شش فصل می شود . فصل اول : منطقه ی آزاد . فصل دوم : نظم نوین ِ جهانی.  فصل سوم: فرهنگ مصرفی . فصل چهارم : کاربردها و هزینه های هنر . فصل پنجم : قاعده های هنر کنونی و فصل ششم : تناقض ها.
و در متن کتاب می خوانیم که مارکس و انگلس ادعا می کردند که در ایدئولوژی چیزها وارونه به نظر می رسند . هنر معاصر به همان اندازه که از تحقق آزادی استقبال می کند از تمام چیزهایی که بر ما فشار می آورند نیز استقبال می کند. چنین حالتی امکان پذیر است چون آزادی یی که به مصرف آثار هنری ارتباط دارد ، تجربه ی نخبگانی است که مخاطب هنرند - انتخاب و کنار گذاشتن ِ نقش ها و هویت های چندگانه به وسیله ی انتخاب ِ مصرفی شکل گرفته اند . وقایع اخیر - حمله ی یک رکود اقتصادی ِ جهانی ِ دیگر ، ظهور ِ جنبش های سیاسی ِ رادیکال ، و پیامدهای فراوان ِ برنامه ی کاملن امپریالیستی یی که امریکا دنبال می کند - در حال خدشه وارد کردن بر عقیده ی رایج ِ قدیمی در پیرامون ِ هنر دیدگاه های بسیار متفاوتی ، حتا از سوی روشنفکران ، مطرح می شود.